ลูกสุนัขและลูกแมวที่ชอบกัด

การนำลูกสุนัขหรือลูกแมวตัวใหม่กลับบ้านเป็นประสบการณ์ที่สนุกและตื่นเต้น อย่างไรก็ตาม กระบวนการเรียนรู้และพัฒนาการของลูกสุนัขและลูกแมวอาจเป็นเรื่องท้าทาย การกัดเป็นปัญหาที่พบได้บ่อยในสัตว์เลี้ยงวัยเด็กและจำเป็นต้องได้รับการจัดการอย่างเหมาะสม

ทำไมลูกสุนัขและลูกแมวถึงกัด?

การกัด ซึ่งสุนัขหรือแมวตั้งใจกัดลงด้วยฟัน (แม้จะไม่จำเป็นต้องเจาะผิวหนัง) เป็นพฤติกรรมที่พบได้บ่อยในลูกสุนัขและลูกแมว การใช้ปากเล่น (mouthing) ซึ่งเป็นคำทั่วไปสำหรับสุนัขหรือแมวที่ใช้ปากหรือฟันกับคนและสัตว์เลี้ยงอื่น บางครั้งแบบเคี้ยว บางครั้งแบบแทะเบาๆ ก็พบได้บ่อยเช่นกันและมักเกิดจากสาเหตุเดียวกับการกัด การกัดและการใช้ปากเล่นเป็นพฤติกรรมปกติในสุนัขและแมวที่กำลังเจริญเติบโต และแทบไม่เกี่ยวข้องกับความก้าวร้าว (aggression)

สาเหตุของการกัดมีดังนี้:

• การกัดอาจเป็นวิธีการสื่อสารหรือบรรลุผลลัพธ์บางอย่างของลูกสุนัขและลูกแมว เช่นเดียวกับทารกและเด็กมนุษย์ ทักษะการสื่อสารของสัตว์เลี้ยงวัยเด็กยังค่อนข้างพื้นฐาน การกัดเป็นวิธีบอกว่า "ไม่! หยุดนะ! ฉันกลัว!" หรือ "ฉันไม่ชอบแบบนั้น!" หรือแม้แต่ "มาสิ มาเล่นกันเถอะ!"

• การกัดเล่นหรือใช้ปากเล่นระหว่างเล่นเป็นเรื่องปกติมากในลูกสุนัขและลูกแมว เป็นเรื่องปกติที่จะเห็นพวกมันปล้ำกัน คำราม และแสดงท่าก้าวร้าวเป็นส่วนหนึ่งของการเล่นที่ปกติและสุขภาพดี หากเล่นรุนแรงเกินไป ตัวที่ถูกรังแกจะร้องเสียงแหลมหรือถอยห่างจนกว่าสถานการณ์จะสงบลง ปัญหาอาจเกิดขึ้นเมื่อลูกสุนัขและลูกแมวเล่นรุนแรงเกินไปกับเจ้าของที่เป็นมนุษย์ และสัญญาณทางสังคมตามปกติของสุนัขหรือแมวถูกมองข้ามเนื่องจากเป็นสิ่งมีชีวิตต่างสปีชีส์กัน

• การกัดอาจเกี่ยวข้องกับพฤติกรรมการล่าเหยื่อ (hunting behavior) ซึ่งมักพบในแมวมากกว่าสุนัข และอาจเกี่ยวข้องกับการไล่ล่าหรือการโจมตีอย่างกะทันหัน เป็นสัญชาตญาณเพื่อช่วยสอนลูกแมวและลูกสุนัขให้ล่าเหยื่อ พฤติกรรมการล่าเหยื่อที่มักมุ่งเป้าไปที่สุนัขหรือแมวในบ้านเดียวกันอาจเป็นปัญหากับมนุษย์ โดยเฉพาะหากตัวเล็กๆ ไม่มี "พี่น้อง" สัตว์ให้เล่นด้วย มนุษย์อาจเป็นวัตถุเคลื่อนที่เพียงอย่างเดียวที่พวกมันจะฝึกพฤติกรรมนี้

• การกัดและใช้ปากเล่นอาจเกิดขึ้นในช่วงที่ฟันแท้กำลังขึ้นมาแทนที่ฟันน้ำนม

• การใช้ปากเล่นเป็นส่วนหนึ่งของการเรียนรู้และรวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับอาหาร ของเล่น และสิ่งแวดล้อมรอบตัว

• การกัด/แทะอาจเกี่ยวข้องกับพันธุ์หรือพันธุกรรม เช่นในสุนัขพันธุ์ต้อนสัตว์

• ในบางกรณีซึ่งพบไม่บ่อย การกัดในลูกสุนัขและลูกแมวอาจมีลักษณะก้าวร้าวจริงๆ

ผลที่ตามมาจากการกัด

การกัดและการใช้ปากเล่นอาจเป็นเรื่องปกติสำหรับลูกสุนัขและลูกแมว แต่หากยังคงกัดต่อไปจนเป็นสัตว์โตอาจนำไปสู่ปัญหาได้ โดยปกติ สัตว์วัยเด็กจะเรียนรู้ที่จะหยุดกัดระหว่างเล่นเมื่อแม่และพี่น้องตักเตือนด้วยเสียงร้องเสียงแหลมหรือถอยห่าง เมื่อไม่มีพี่น้องและพ่อแม่มาสอนวิธีประพฤติตัวในครอบครัว เจ้าของที่เป็นมนุษย์ต้องเข้ามาทำหน้าที่แทน ผลที่ตามมาระยะยาวของการกัดจะแตกต่างกันไปขึ้นอยู่กับสาเหตุ ตัวอย่างเช่น การกัดเพราะกลัว หงุดหงิด หรือเพื่อหลีกเลี่ยงบางสิ่ง อาจทำให้เกิดนิสัยที่ไม่ดีหากไม่ได้รับการป้องกัน เมื่อการกัดบรรลุผลที่ต้องการคือทำให้มนุษย์หยุดทำสิ่งนั้น (เช่น กัดขณะตัดเล็บ) ตัวเล็กๆ อาจเรียนรู้ว่าการกัดเพื่อให้ได้สิ่งที่ต้องการเมื่อเป็นสัตว์โตเป็นสิ่งที่ยอมรับได้ เช่นเดียวกับการกัดเพื่อเรียกร้องความสนใจ แม้แต่การใช้ปากเล่นเพราะฟันขึ้นก็อาจนำไปสู่นิสัยที่ไม่ดีหากไม่ได้รับการแก้ไข

ไม่ว่าเหตุผลที่สัตว์วัยเด็กกัดจะเป็นอะไร ไม่ควรส่งเสริมการกัดเด็ดขาด เพราะอาจนำไปสู่การกัดต่อเนื่องจนเป็นสัตว์โต และเมื่อเป็นสัตว์โตแล้ว สุนัขและแมวที่กัดสามารถสร้างความเสียหายร้ายแรงและ/หรือส่งผลให้คุณภาพชีวิตของตัวเองและเจ้าของแย่ลง

วิธีจัดการกับการกัด

ด้านล่างนี้เป็นข้อเสนอแนะสำหรับการลดและป้องกันการกัดและการใช้ปากเล่น จำไว้ว่านี่เป็นกระบวนการเรียนรู้สำหรับทุกคน และข้อเสนอแนะบางอย่างอาจไม่ได้ผลเท่ากันขึ้นอยู่กับสาเหตุของการกัด เช่น การกัดเล่น เทียบกับการกัดเพราะกลัว/หลีกเลี่ยง

• อย่าส่งเสริมการเล่นโดยใช้ปากหรือการกัดเล่นระหว่างสัตว์เลี้ยงกับมนุษย์ การเล่นรุนแรง เช่น การปล้ำกัน ระหว่างเจ้าของกับสัตว์เลี้ยงอาจส่งเสริมพฤติกรรมใช้ปากเล่นและควรหลีกเลี่ยง

• สิ่งสำคัญคือต้องหาวิธีตอบสนองความต้องการในการกัดผ่านการเล่น การเคี้ยวเพราะฟันขึ้น และพฤติกรรมการล่าเหยื่อ

• ใช้การ "พักเบรก" (time out) เพื่อลดระดับพฤติกรรมการกัดและใช้ปากเล่น และทำให้สัตว์เลี้ยงสงบลง ซึ่งทำได้โดยนำสัตว์เลี้ยงออกไปหรือเดินออกจากสัตว์เลี้ยงเมื่อเกิดการกัดเล่น รวมถึงไม่สบตาและไม่พูดกับตัวเล็กๆ การพักเบรกนี้ควรสั้นแต่ทำซ้ำหากการกัดยังคงเกิดขึ้น จำไว้ว่าต้องกลับมาให้ความสนใจและเล่นกับสัตว์เลี้ยงด้วยความรักและความตื่นเต้นเมื่อสัตว์เลี้ยงสงบลงและหยุดกัดแล้ว

• ใช้คำสั่ง เช่น "นั่ง" เพื่อเบี่ยงเบนความสนใจจากการกัด ให้รางวัลเฉพาะเมื่อการกัดหยุดและปฏิบัติตามคำสั่ง วิธีนี้อาจง่ายกว่ากับลูกสุนัขมากกว่าลูกแมว

• เมื่อเกิดการกัดและใช้ปากเล่น ให้เปลี่ยนเป้าหมายของลูกสุนัขหรือลูกแมวไปยังสิ่งที่เหมาะสมกว่าให้เคี้ยว เช่น ของเล่นที่มีเสียง ของเล่นกระดิ่ง หรือของเล่นสำหรับเคี้ยว

• ส่งเสียงแหลมสูงเหมือนที่พี่น้องหรือแม่จะทำ หรือร้อง "โอ๊ย" เสียงแหลมสูงเมื่อถูกกัด ระวังอย่าให้เสียงนี้สร้างความกลัวหรือกระตุ้นความตื่นเต้นเพิ่ม

• ในบางสถานการณ์ คำสั่งที่หนักแน่นเช่น "ห้ามกัด" อาจได้ผลในการเบี่ยงเบนจากการใช้ปากเล่นและการกัด คำสั่งนี้ต้องทำระหว่างที่เกิดพฤติกรรมกัด ระวังอย่าให้สร้างความกลัวหรือเพิ่มความตื่นเต้น

• ตรวจสอบให้แน่ใจว่าคุณจัดช่องทางที่ดีสำหรับพฤติกรรมการกัด สัตว์วัยเด็กต้องการเวลาเล่นมากเพียงพอ การออกกำลังกายเพื่อปลดปล่อยพลังงาน การส่งเสริมพฤติกรรมการล่าเหยื่ออย่างปลอดภัย เป็นต้น

• ของเล่นปริศนาอาหารหรือขนมสามารถส่งเสริมพฤติกรรมค้นหาอาหารและล่าเหยื่อ ซึ่งช่วยลดความต้องการในการใช้ปากเล่นและกัด เจ้าของที่วิ่งหนีและ/หรือตะโกนเมื่อถูกกัดอาจกระตุ้นและทำให้พฤติกรรมล่าเหยื่อที่ไม่เหมาะสมแย่ลง

• จำไว้ว่าต้องให้รางวัลเมื่อมีพฤติกรรมที่ดีด้วยความสนใจ การลูบเบาๆ และขนม การจัดหารางวัลที่เหมาะสมสำหรับลูกแมวอาจยากกว่าลูกสุนัขเล็กน้อย แต่อาหารและของเล่นยังคงได้ผล โดยเฉพาะในวัยเด็ก

• สัตวแพทย์เป็นแหล่งข้อมูลที่มีคุณค่าเมื่อความพยายามในการลดการกัดไม่ประสบความสำเร็จ หารือข้อกังวลของคุณกับสัตวแพทย์ ซึ่งอาจส่งต่อคุณไปยังสัตวแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านพฤติกรรม (veterinary behaviorist) เพื่อขอความช่วยเหลือเพิ่มเติม

การลงโทษเรื่องการกัด

อย่าลงโทษลูกสุนัขหรือลูกแมวเพราะการกัด การลงโทษ โดยเฉพาะพฤติกรรมที่ปกติ อาจขัดขวางลูกสุนัขหรือลูกแมวจากการเรียนรู้ทักษะปกติ เช่น การกัดเล่นเพื่อฝึกทักษะล่าเหยื่อ ยังส่งผลกระทบต่อความผูกพันระหว่างสัตว์เลี้ยงกับมนุษย์ และอาจนำไปสู่ความกลัว ความก้าวร้าว และ/หรือความวิตกกังวล การลงโทษไม่ได้ช่วยสอนพฤติกรรมที่เหมาะสม ทางออกที่ดีที่สุดคือการฝึกอย่างสม่ำเสมอและอดทน ใช้เครื่องมือจัดการที่ส่งเสริมพฤติกรรมที่ดีขึ้นและจัดช่องทางที่ดีเพื่อตอบสนองความต้องการของทั้งคุณและสัตว์เลี้ยงวัยเด็กของคุณ

หมายเหตุการใช้งาน

เนื้อหานี้ใช้เพื่อการอ้างอิงและการถอดความเท่านั้น ห้ามเผยแพร่ข้อความต้นฉบับโดยตรง